L-omelija tal-Isqof Joseph Galea-Curmi

Inġbarna biex nagħtu ġieħ lill-Madonna tal-Ġilju, titlu sabiħ tal-Verġni Mqaddsa Marija, li jeħodna direttament fil-qalba tal-Evanġelju. Il-ġilju mhuwiex fjura qawwija. Ma jiddominax il-pajsaġġ. Ma jimponi ruħu fuq ħadd. U madankollu, is-sbuħija, is-safa u l-fwieħa tiegħu għamluh wieħed mis-simboli l-aktar għeżież fit-tradizzjoni Nisranija.

Meta l-Knisja tqiegħed il-ġilju ma’ Marija, tkun qed tgħidilna xi ħaġa importanti dwar min hi Marija, u dwar min aħna msejħin inkunu.

L-identità

Il-ġilju huwa fjura li tikber lejn id-dawl. Il-petali tiegħu jinfetħu biex jilqgħu x-xemx. Hekk ukoll kienet il-ħajja ta’ Marija: ħajja miftuħa għal Alla, ħajja li qatt ma għexet għaliha nfisha biss, iżda li kienet dejjem diretta lejn il-Mulej. F’dinja li ħafna drabi titlef id-direzzjoni tagħha, il-Madonna tal-Ġilju tfakkarna li l-bniedem isib il-vera identità tiegħu biss meta jdawwar ħajtu lejn Alla.

Meta nħarsu lejn il-ġilju, niftakru wkoll li Alla jħobb jaħdem permezz ta’ dak li jidher żgħir. Kif il-ġilju huwa fjura delikata, hekk ukoll Marija kienet tfajla sempliċi minn raħal żgħir u kważi mhux magħruf. Iżda Alla għażel proprju lilha biex permezz tagħha jidħol fid-dinja. Dan hu l-mod kif Alla jaħdem, kif naraw tul l-Iskrittura kollha: jagħżel dak li d-dinja tqis bħala dgħajjef biex fih tidher il-qawwa tiegħu. 

Is-safa

Il-ġilju jirrappreżenta s-safa. Iżda ħafna drabi s-safa tinftiehem b’mod ristrett. Fis-sens Nisrani, is-safa mhijiex biss in-nuqqas ta’ dnub. Hija l-preżenza ta’ qalb mhux maqsuma. Marija kienet safja għax ħajjitha kollha kienet ta’ Alla. Ma kien hemm ebda firda bejn dak li emmnet u kif għexet. L-“iva” tagħha lil Alla kienet sħiħa u mingħajr riservi.

F’dinja li kontinwament tiġbidna f’direzzjonijiet differenti, is-safa ta’ Marija hi messaġġ li għandna bżonnu aktar minn qatt qabel. Ħafna nies illum iħossuhom mifrudin fihom infushom. Għandna informazzjoni bla tarf, għażliet bla tarf, u distrazzjonijiet bla tarf. Aħna konnessi ma’ kulħadd, iżda spiss ma nkunux konnessi magħna nfusna u ma’ Alla. Il-Madonna tal-Ġilju tfakkarna li l-paċi vera tiġi meta qalbna tkun magħquda madwar dak li hu tassew importanti.

L-Evanġelju li smajna jgħidilna li fit-Tħabbira, l-Anġlu Gabrijel ġie għand Marija u qasam magħha l-pjan ta’ Alla għaliha. L-artisti Nsara spiss ipinġu lil Gabrijel iżomm ġilju f’idu. Għaliex? Għax il-ġilju jissimbolizza r-ruħ sabiħa li hija kompletament miftuħa għar-rieda ta’ Alla. Marija ma kinitx taf fejn kien se jwassalha l-pjan ta’ Alla. Ma ngħatatx it-tweġibiet kollha. Sempliċement qiegħdet il-fiduċja tagħha f’Alla, anke jekk mhux kollox kien ċar.

Din hija waħda mill-akbar lezzjonijiet tal-Madonna tal-Ġilju. Il-fidi mhijiex li jkollok it-tweġibiet kollha għall-mistoqsijiet kollha tal-ħajja. Il-fidi hija li tgħid iva lil Alla anke meta t-triq ta’ quddiem tkun għadha mhix ċara. Kemm hemm nies illum li qed iġorru inċertezza! Żgħażagħ li qed jistaqsu dwar il-futur tagħhom. ġenituri mħassbin għal uliedhom, anzjani li qed jiffaċċjaw il-mard, familji li qed jitħabtu ma’ piżijiet. L-eżempju ta’ Marija jgħallimna li l-fiduċja tgħinna biex ma nħallux il-biża’ jegħlibna.

Iżda s-safa ta’ Marija ma kinetx biss safa fil-ħsieb jew fl-intenzjoni. Kien safa li kienet tidher fl-imħabba tagħha. Qalb safja hija qalb li taf tħobb. Hija qalb li ma tużax lill-oħrajn għall-vantaġġ tagħha, iżda li tarahom bħala don ta’ Alla. F’soċjetà fejn ħafna relazzjonijiet saru superfiċjali jew temporanji, il-Madonna tal-Ġilju tistedinna nerġgħu niskopru l-ġmiel ta’ mħabba sinċiera, fidila u ġeneruża.

Is-safa hija wkoll il-libertà interjuri li tagħmilna kapaċi nisimgħu l-vuċi ta’ Alla. Meta qalbna tkun mimlija storbju, egoiżmu jew attakkament eċċessiv għall-affarijiet tad-dinja, insibuha diffiċli nagħrfu l-preżenza tiegħu. Marija kellha qalb tant miftuħa li setgħet tagħraf il-pjan ta’ Alla anke meta ġie ppreżentat lilha b’mod li qatt ma kienet stenniet.

L-umiltà

Il-fjuri ma jikbrux billi jiġbdu l-attenzjoni lejhom infushom. Huma sempliċement jiffjorixxu fejn Alla jkun żeragħhom. Marija għexet il-parti l-kbira ta’ ħajjitha fil-moħbi. Ma kinitx sinjura. Ma kellhiex setgħa politika. Qatt ma fittxet il-fama. Iżda permezz tal-“iva” umli tagħha, Alla biddel l-istorja.

Il-kultura tagħna ħafna drabi tkejjel is-suċċess bil-viżibilità, l-influwenza u l-applaws. Il-midja soċjali twassalna kultant biex ngħoddu s-segwaċi, il-“likes” u t-tifħir. Iżda Marija tgħallimna lezzjoni differenti. L-aktar affarijiet importanti ħafna drabi jseħħu f’postijiet moħbija: omm tieħu ħsieb lil binha jew bintha, missier jaħdem b’fedeltà għall-familja tiegħu, persuna titlob fis-skiet quddiem Ġesù Sagramentat, jew xi ħadd li jaħfer ferita antika. L-akbar opri ta’ Alla ħafna drabi jibdew fi qlub umli.

L-umiltà ta’ Marija ma kinitx nuqqas ta’ valur personali. Hija kienet taf li kienet maħbuba minn Alla. L-umiltà vera mhijiex li tbaxxi lilek innifsek, iżda li tara lilek innifsek kif jarak Alla. Il-bniedem umli jaf li dak kollu li għandu huwa don. Għalhekk ma jsirx supperv. Fl-istess ħin ma jaqax fid-disperazzjoni, għax jaf li Alla qiegħed miegħu.

Meta Marija tkanta l-Magnificat, hija tgħid: “Ruħi tfaħħar il-kobor tal-Mulej” (Lq 1:46). Ma tgħidx: Ħarsu lejja. Tgħid: Ħarsu lejn dak li Alla għamel fija. Din hija l-vera umiltà: li tkun bħal tieqa nadifa li minnha jgħaddi d-dawl ta’ Alla.

Kemm għandna bżonn din il-virtù llum! Għax ħafna mill-konflitti tagħna, kemm fil-familji kif ukoll fis-soċjetà, jitwieldu mill-kburija – li dejjem naħsbu li jkollna raġun, li dejjem inkunu fiċ-ċentru, li l-opinjoni tagħna tirbaħ. Marija tgħallimna t-triq l-oħra: it-triq tas-servizz, tal-attenzjoni lejn l-oħrajn u tal-ġenerożità li ma tfittex xejn lura. Marija ssejħilna mhux għad-dominanza, għas-supremazija, imma għall-umiltà.

Is-sbuħija

Il-Madonna tal-Ġilju titkellem magħna wkoll dwar is-sbuħija. Id-dinja hija bil-għatx għas-sbuħija. Iżda spiss tfittex biss sbuħija superfiċjali, dik li tidher minn barra. Marija turina sbuħija aktar profonda: is-sbuħija tal-qdusija.

Il-ġilju huwa sabiħ mhux għax jikkompeti ma’ fjuri oħra, iżda għax isir dak li Alla ħalqu biex ikun. Bl-istess mod, il-bniedem isir tassew sabiħ meta jirrifletti x-xbieha ta’ Alla fih. Il-qaddisin kienu sbieħ mhux għax kienu perfetti skont il-kriterji tad-dinja, iżda għax ħallew il-grazzja ta’ Alla tiddi permezz tagħhom.

Forsi dan huwa wieħed mill-aktar messaġġi urġenti għal żmienna. Ngħixu fi żmien fejn ħafna nies qed jitħabtu mal-valur tagħhom infushom. Inqabblu lilna nfusna bla waqfien ma’ oħrajn. Insiru mhux kuntenti b’dak li aħna, kultant qisna ngħixu l-ħajja ta’ ħaddieħor flok tagħna. Marija tistedinna nieqfu nqabblu, u nibdew insiru. Alla ma jitlobniex inkunu xi ħadd ieħor. Huwa jitlobna nsiru l-persuna li hu ħalaqna biex inkunu. Il-ġilju jikber skont id-disinn ta’ Alla. Hekk għandna nagħmlu aħna wkoll.

Hemm ukoll rabta profonda bejn is-sbuħija u l-verità. Dak li hu falz jista’ jidher sabiħ għal mument, iżda ma jdumx. Is-sbuħija li ġejja minn Alla hija dejjiema għax hija mibnija fuq il-verità. Marija hija sabiħa għax hija vera. Qatt ma libset maskri. Qatt ma ppretendiet li kienet xi ħaġa li ma kinitx. Hija għexet fil-verità quddiem Alla u quddiem il-bnedmin.

F’kultura li ħafna drabi tgħix fuq l-immaġni, il-Madonna tal-Ġilju tistedinna nagħtu aktar importanza lill-qalb milli lill-apparenza. Dak li jagħmel il-bniedem sabiħ mhuwiex l-istatus tiegħu, il-ġid tiegħu jew il-popolarità tiegħu, iżda l-imħabba li jġorr fih. Persuna li taf tħobb hija dejjem sabiħa f’għajnejn Alla.

L-iżvilupp

Hemm lezzjoni oħra fil-ġilju. Fjura ma tiffjorixxix f’daqqa. Tikber bil-mod, moħbija taħt il-ħamrija qabel ma xi ħadd jaraha. L-istess jiġri fil-ħajja spiritwali.

Ħafna nies jaqtgħu qalbhom għax ma jarawx riżultati immedjati fit-talb. Jissieltu kontra l-istess dgħufijiet. Jistaqsu jekk Alla hux tassew qed jaħdem f’ħajjithom. Marija tfakkarna biex inkunu paċenzjużi mal-ħin ta’ Alla. L-għeruq moħbija jiġu qabel il-fjura. It-tkabbir ħafna drabi jseħħ fejn ħadd ma jista’ jarah.

It-talb li tgħid fedelment kuljum, is-sagrifiċċji li tagħmel għall-familja tiegħek, l-għemejjel ta’ tjubija li ħadd ma jinnota, il-mumenti meta tagħżel il-maħfra flok il-mibegħda — dawn huma l-għeruq li minnhom tikber il-qdusija.

Marija stess għexet dan il-proċess. Għexet snin twal ta’ ħajja ordinarja – snin ta’ xogħol, ta’ talb, ta’ stennija u ta’ fedeltà. Snin li fihom ma dehru l-ebda mirakli kbar, iżda li fihom Alla kien qed iħejjiha għall-missjoni tagħha.

Din hija aħbar tajba għalina. Għax ħafna mill-ħajja tagħna hija magħmula minn ġranet ordinarji. Mhux kuljum ikun hemm avvenimenti straordinarji. Mhux kuljum inħossu emozzjonijiet qawwija. Madankollu, Alla jaħdem proprju fil-fedeltà tal-ħajja ta’ kuljum. Kull att ta’ mħabba, kull talba, kull sagrifiċċju magħmul għalih, kollha għandhom valur etern.

Il-ġilju ma jinkwetax dwar kemm se jikber. Huwa sempliċement jirċievi dak li għandu bżonn u jħalli l-ħajja taħdem fih. Hekk ukoll għandna nagħmlu aħna. Għandna niffukaw fuq li nkunu fidili llum. Alla jieħu ħsieb il-bqija.

It-triq 

Il-Madonna tal-Ġilju tmexxina lejn Ġesù. Kull devozzjoni awtentika lejn Marija twassal għand Ġesù. Marija qatt ma żżomm l-attenzjoni fuqha nfisha. Bħall-fwieħa tal-ġilju li tinxtered fis-skiet, il-missjoni tagħha hija li ġġib lil Ġesù fid-dinja.

Meta nħarsu lejn Marija, naraw x’tista’ tagħmel il-grazzja ta’ Alla fil-ħajja ta’ bniedem. Meta nisimgħu lil Marija, nisimgħu l-messaġġ kontinwu tagħha: “Agħmlu kulma jgħidilkom hu” (Ġw 2:5).  Fil-fatt, il-ħajja kollha ta’ Marija tista’ tinġabar f’din il-missjoni waħda: li twassal lill-bnedmin għand Binha. Hekk għamlet f’Betlehem meta ppreżentatu lir-rgħajja. Hekk għamlet f’Kana meta wasslet lid-dixxipli biex jafdaw fih. Hekk għamlet taħt is-salib meta baqgħet qrib tiegħu fil-mument tas-sagrifiċċju. U dan tibqa’ tagħmlu llum meta tinterċedi għalina.

Meta nersqu lejn il-Madonna tal-Ġilju, ma nkunux qed nitbiegħdu minn Ġesù; inkunu qed nitgħallmu kif immorru għandu bl-istess dispożizzjonijiet li kellha hi: bil-fidi tagħha, bl-umiltà tagħha, bis-safa tagħha u bl-imħabba tagħha.

Dan huwa l-messaġġ tal-Madonna tal-Ġilju. Hekk kif niċċelebraw il-festa tagħha, u dis-sena nifirħu fl-anniversarju sabiħ tal-150 sena mill-wasla tal-vara artistika ta’ Ġanni Darmanin, ejjew nitolbuha:

O Madonna tal-Ġilju, għinna nkunu nixbhuk: imsejsin fil-fidi, miftuħin għar-rieda ta’ Alla, umli fis-servizz, safja fil-qalb, u tiddi fina s-sbuħija li ġejja mill-qdusija. Għallimna niffjorixxu fejn Alla ħawwilna. Għallimna nibqgħu fidili fil-provi, u nkomplu nikbru anke meta ma narawx il-frott tax-xogħol tagħna. Għallimna nkunu strumenti ta’ għaqda fil-parroċċa tagħna. U jalla ħajjitna, bħal tiegħek, issir “iva” ħajja lill-Mulej: iva li ntennu kuljum fit-talb, fis-servizz, fil-maħfra u fl-imħabba; iva li ma tkunx biss kelma fuq fommna, iżda għażla miktuba fil-qalb tagħna.

✠ Joseph Galea-Curmi 
    Auxiliary Bishop of Malta