L-omelija tal-Isqof Joseph Galea-Curmi
L-istorja verament kerha, makabra, tal-qtil ta’ Ġwanni l-Battista turina mhux biss il-ħażen, u l-qawwa tal-ħażen, imma wkoll x’jiġifieri li tkun tgħix b’fedeltà u b’kuraġġ dak li temmen fih. Ħa nħarsu ftit lejn dawn in-nies protagonisti, jiġifieri Erodi, Erodja u wkoll magħha bintha, u Ġwanni l-Battista.
Erodi kien is-sultan, kellu l-poter. Kellu ħafna affarijiet taħt idejh. Hawnhekk, għamel din l-ikla, u fil-fatt meta t-tfajla li daħlet tiżfen, għoġbitu, qalilha: “Itlobni kulma trid, u jien nagħtik kulma titlobni” (Mk 6:22) – ara kemm għandi qawwa, nista’ nagħmel li rrid! Imma meta nagħrfu ftit is-sitwazzjoni tiegħu, nindunaw li dik kienet apparenza. Verament, kellu l-poter, seta’ jagħmel li jrid, imma kien bniedem dgħajjef. Ma kienx bniedem ta’ prinċipju – almenu mhux il-prinċipji li għandhom tassew imexxuk fil-ħajja, per eżempju, il-prinċipju tar-rispett lejn il-ħajja umana, il-ħajja tal-bniedem. Għalih il-ħajja umana ma kienet tiswa xejn ħlief meta taqdih. Tant hu hekk, li nkwieta għax ta kelma u ried iżommha; imma li joqtol bniedem, li kien jaf kemm kien bniedem “tajjeb u qaddis” (Mk 6:20), kif għandna f’din is-silta fl-Evanġelju – li joqtol bniedem, dik mhi xejn għalih! Li hi verament kerha f’min imexxi. Jekk min imexxi, ma jkollux f’qalbu u fl-azzjonijiet tiegħu r-rispett sħiħ lejn il-ħajja umana, hi meta hi, hi ta’ min hi, hemmhekk verament hija t-triq għal ħafna traġedji, bħalma nistgħu naraw ukoll meta nħarsu lejn id-dinja madwarna.
Ħa nħarsu ftit lejn Erodja. Din kellha mibegħda. Jekk hemm xi ħaġa li turina Erodja hi fejn twasslek il-mibegħda. L-Evanġelju stess jgħid li lil Ġwanni l-Battista kienet “tobogħdu u kienet trid toqtlu” (Mk 6:19), u kienet qed tfittex il-mument meta tista’ tagħmel dan, għax kieku sempliċiment qalet lil Erodi “isma’, oqtlu”, ma kienx jagħmel dan. Kienet qed tfittex il-mument meta setgħet tikseb ix-xewqa tagħha. Ara fejn twasslek il-mibegħda! Kienet tobogħdu mhux għax hu kien kiesaħ; kienet tobogħdu għax kien qed jagħmel dmiru. Kien qed jgħidilha l-verità. Għax ma riditx tisma’ l-verità, għalhekk kienet tobogħdu. Din wasslitha biex talbet “ras Ġwanni l-Battista” (Mk 6:24), u sieħbet magħha anke lil bintha f’dan il-qtil. Innutaw il-kruha. Għaliex “ras Ġwanni l-Battista”? Għaliex ma qalitx biss li tridu maqtul? Għax meta taqtagħlu rasu, ifisser: m’inix se nibqa’ nisma’ dak li qed jgħid hu, il-kelma li kien jgħid lil Erodi: “Ma tistax iżżommha int il-mara ta’ ħuk” (Mk 6:18). Allura taqtagħlu rasu, teħles mill-kelma tiegħu meta taqtagħlu rasu.
Ħa nħarsu lejn Ġwanni l-Battista. F’dal-bniedem naraw il-prekursur ta’ Ġesù kemm fil-ħajja tiegħu u fit-tagħlim tiegħu, kif ukoll f’mewtu. Dal-bniedem kien bniedem ta’ kuraġġ, kuraġġ ta’ sur. U kien bniedem ta’ fedeltà lejn il-missjoni li Alla fdalu f’idejh. U ried li jagħmel dan dejjem mingħajr biża’, li jgħid il-verità kif inhi. Kien jaf li jista’ jħallas prezz ta’ dan, fil-fatt kien il-ħabs minħabba f’hekk, u spiċċa biex ġie maqtul minħabba f’hekk. Żgur li nammiraw ħafna f’ San Ġwanni l-Battista kif kien jagħmel dak li għandu jagħmel bis-sewwa, bil-kuraġġ kollu, u mingħajr biża’. Ma kienx ifittex il-kunsens popolari – x’qed jaħsbu n-nies, x’jixtiequ – lanqas il-kunsens ta’ min għandu awtorità biex jingħoġob, imma li jagħmel dak li għandu jagħmel, u jagħmlu sew, mingħajr biża’. Hu minħabba f’hekk li spiċċa maqtul. Imma, meta tqis kollox, lilu qatgħulu rasu u aħna għadna nisimgħu sal-lum il-kelma tiegħu u dak li hu għamel u x-xhieda li ta, mhux ta’ min kellu l-poter dak iż-żmien, u wżah b’dal-mod, biex lilu jeqirdu.
Kif nafu, San Ġwann Battista hu xbieha ta’ Ġesù, ta’ dak li kien se jgħaddi minnu fil-ħajja tiegħu, u fil-passjoni u l-mewt tiegħu. Fil-fatt, Ġesù wkoll hekk spiċċa. Meta nħarsu lejn San Ġwann il-Battista, naraw figura li qed turina fejn se jasal Ġesù meta wkoll jaqdi l-missjoni tiegħu b’fedeltà.
Lilna din l-istorja tgħallimna ħafna. Fuq kollox turina kemm hu importanti li aħna ngħixu b’fedeltà sħiħa l-missjoni li Alla jafdalna; li nkunu nħobbu l-verità, il-ġustizzja; li ma nibżgħux, inkunu nies ta’ kuraġġ; ma nħarsux lejn x’qed jagħmlu ta’ madwarna, biex minnhom nieħdu d-direzzjoni ta’ x’għandna nagħmlu aħna. imma li nagħżlu dak li hu sewwa, nagħmluh bil-kuraġġ kollu, anke meta dan ifisser sagrifċċju. Għalhekk illum nitolbu lil San Ġwann il-Battista biex jgħinna ħalli dejjem nagħtu xhieda tal-fidi tagħna, nagħmlu dan bla biża’ u bil-kuraġġ, u nagħmlu dan dejjem f’ħajjitna.
✠ Joseph Galea-Curmi
Auxiliary Bishop of Malta